Umumta’lim maktablarida geografiya fani 7 – sinfdan boshlanib, darslikdagi amaliy mashg‘ulotlar bilan bog‘liq dastlabki mavzu bu – masshtab. Yer sirtidagi ikkita nuqta orasidagi haqiqiy masofani planda (rejada), xaritada yoki globusda qancha marta kichraytirilib tasvirlanganligini ko‘rsatuvchi kasr songa — masshtab deyiladi. https://www.youtube.com/watch?v=Ekd8tweSh28 Masshtab uch xil bo‘ladi: sonli masshtab, nomli masshtab va chiziqli masshtab. 1: 100 000 ………………. sonli masshtab 1 sm da 1km …………. nomli masshtab Masshtabdagi 1 raqami xarita, globus yoki plandagi istalgan 1 sm masofani bildiradi. Masshtabdagi 1000000 soni xarita, globus yoki plandagi istalgan 1 sm masofaning hayotda qancha masofaga tengligini bildiradi. Masshtabda eng muhim narsa sonli masshtabni nomli masshtabga, nomli masshtabni sonli masshtabga aylantirishdir. Sonli masshtabni nomli masshtabga aylantirish Agar sonli masshtabda nollar soni 5 ta va undan ortiq bo‘lsa orqadagi 5 ta nol o‘chiriladi va nomli masshtab kilometrda beriladi. Masalan: 1:1000000 ko‘rinishdagi sonli masshtabni nomli masshtabga aylantiramiz. 1:1000000 = 1sm da 10 km bo‘ladi. Nega 5 ta nol o‘chiriladi ? Sabab ! 1 m = 100 sm 10 m = 1000 sm 100 m = 10000 sm 1000 m =100000 sm 1000 m = 1 km 1-masala. Bizga berilgan xaritada A va B nuqtalar orasidagi masofa 5 sm ga teng bo‘lsa, ushbu shaharlar orasidagi masofa hayotda qancha masofani tashkil qiladi ? Xarita masshtabi 1:10000000 Ishlanishi: Dastlab xarita masshtabini ixchamlashtirib olamiz, ya’ni sm ni km ga o‘tkazamiz. Buning uchun masshtabdagi 5 ta nolni o‘chiramiz. 1:10000000 yani 1 sm da 100 km ni tashkil qiladi. Endi proporsiya tuzamiz : 1 sm = 100 km 5 sm = X 10000000 x 5 =50000000 A va B shaharlar orasidagi masofa hayotda 500 km ga teng ekan. Taqdimot Yuklab olish
«O’rnini top» nomli didaktik o’yin
«Trouvez la place» ya’ni «O’rnini top» nomli didaktik o’yini barcha xorijiy tillarni o’rgatishda qo’l keladi. Bolalarning lug’at boyligini oshirishga, hotirasini mustahkamlashga katta hissa qo’shadi. Asosan boshlang’ich sinflarida va ba’zi o’rta sinflarda ham qo’llash samarali.Yangi mavzuda ham takrorlash qismda ham so’zlarni mustahkamlashga yordam beradi. https://www.youtube.com/watch?v=f9kik6RiUdE Eng muhim jihati oddiy ommabob ashyolardan tayyorlanadi. Bu o’yinni bir necha shakllarda qo’llash mumkin: 1-shaklda rangli aylanaga harflar yozilgan va bolalar shu harf bilan boshlanuvchi narsalar rasmini topib qistirishlari kerak. 2-shaklda bo’g’inlar yozib qo’yiladi va mos rasmlar topiladi. 3-shaklda aksincha aylanada mavzuga doir rasmlar bo’lib so’zlar topiladi. 4-shaklda aylanada turli ranglar aks ettiriladi. Ranglar nomlari chet tilida yozib yopishtirilgan qistirgichlarni bolalar topib qistirishadi
Ko‘pyoqliklarning yoyilmalari
KO‘PYOQLIKLARNING YOYILMALARI Abu Rayhon Beruniy (973-1048) shar ichida besh xil muntazam ko‘pyoqliklar yasash mumkinligini chizmalar orqali isbotlab bergan. Bular: noriy — to‘rt- yoqlik (tetraedr), orziy — oltiyoqlik (geksaedr), havoiy — sakkizyoqlik (oktaedr), falakiy — o‘nikkiyoqlik (dodekaedr), moiy — yigirmayoqlik (ikosaedr)lardir . Quyida ko’pyoqliklaming sirtlarini tekislikka yoyishni va ulaming modellarini konstruksiyalashni o‘rganamiz. Ma’lumki, kub sirti oltita o‘zaro teng kvadratlardan tashkil topgan. Endi uning modelini konstruksiyalashdan oldin ikki nuqtali shtrix-punktir chiziqlarda chizilgan. Televizor, gugurt qutisi, tort kabilarni tashishda foydalaniladigan qutilar turli yupqa material, qalin qog’oz (karton), tunuka kabilardan konstruksiyalanadi. Qutilarni yasashdan oldin tekislikdagi yoyilmalari chizib olinadi va ular buklash, qirqish, yelimlash, payvandlash usullarida bajariladi. AYLANISH SIRTLARI SHAKLINING YOYILMALARI Suyuqlik oqimini, tutun tortishni ta’minlash kabilarda, asosan, silindrik quvurlardan foydalaniladi. Silindr yon sirtining tekislikdagi yoyilmasi bajarishda yoyilmaning uzunligi p*d tenglamasidan yoki aylana diametrini (uzunligini) 12 qismga bo‘lib, uning bir qismi t ni 12 marta o‘lchab aniqlanadi, balandligi h ga teng qilib olinadi . Taqdimot Yuklab olish
O’ziga xos xilma-xillikda. Rostov viloyatida ta’lim
Obrsoyuz videoekspeditsiyalari xaritasidagi yangi nuqta — mamlakat janubida joylashgan Rostov viloyati. Evropaning eng yirik daryolaridan biri bo’lgan Don oqib o’tadigan hudud o’zining boy tarixi, o’ziga xos kazak madaniyati va skif-sarmatlar davriga oid topilmalari bilan sayyohlarni o’ziga jalb qiladi. Mashhur yozuvchi Anton Chexov shu yerda tug‘ilgan va Mixail Sholoxov ijodi Tinch Don bilan bog‘liq. Mintaqaning tarixi Don kazaklari Ermak Timofeevich, Stepan Razin, Kondraty Bulavin, Emelyan Pugachev, Matvey Platov, Rossiya imperatorlari Pyotr I va Aleksandr I nomlarini eslaydi. Rostov viloyati o’zining yuqori ilmiy, ishlab chiqarish, resurs va moliyaviy imkoniyatlari bilan mashhur. salohiyat. Obrsoyuz ekspeditsiyasi bu yerga 150 dan ortiq millat vakillari istiqomat qilayotgan mintaqaning o‘ziga xos ta’lim amaliyoti haqida so‘zlab berish uchun borgan. Rostov viloyatining o’quv majmuasi Rossiyadagi eng yiriklaridan biridir. U uch mingdan ortiq ta’lim muassasalarini o‘z ichiga oladi, ularda to‘qqiz yuz mingga yaqin bolalar va o‘smirlar tahsil oladi. Sanoat tashkilotlarida yuz mingdan ortiq kishi ish bilan taʼminlangan boʻlsa, ularning 60 mingga yaqini pedagog kadrlardir. Arslan Xasavov, jurnalist, “O‘qituvchilar gazetasi” bosh muharriri Ekspeditsiya davomida Obrsoyuz iqtidorli bolalarni qo‘llab-quvvatlash, yoshlarni ilm-fanga jalb etish tizimi, jumladan, “Muvaffaqiyat qadamlari” markazi va Ilmiy hamkorlik uyi faoliyati bilan tanishdi. Biz Rostov viloyatida ta’limning o’ziga xos xususiyatlari haqida viloyat umumiy va kasbiy ta’lim vaziri Andrey Fateev, Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi bolalar huquqlari bo’yicha komissari Mariya Lvova-Belova, Davlat Dumasi deputati Vyacheslav Nikonov va boshqa ekspertlar bilan suhbatlashdik. . Shuningdek, ta’lim jarayoniga raqamli texnologiyalarni joriy etish, o‘ziga xos “TeachKnow” loyihasining amalga oshirilishi, “Eng yaxshi inklyuziv maktab” tanlovida 2-o‘rinni egallagan 96-sonli “Evrika-Development” maktabi faoliyati haqida so‘z yuritamiz. , maktab-internatlar faoliyati, etim bolalar bilan ijtimoiy ish va qishloq xo’jaligi uchun kadrlar tayyorlash. Viloyat o‘qituvchilar jamoasi o‘qitishning innovatsion texnologiyalarini faol joriy etmoqda. «Yil o’qituvchisi» Butunrossiya tanlovida ishtirok etish o’qituvchilarga ta’lim sifatini oshirish va tajriba almashish imkonini beradi. O’z vaqtida «O’qituvchi gazetasi» sahifalarida o’quvchilar bilan muloqotda «Yil o’qituvchisi» tanlovi g’oyasi paydo bo’ldi. Rostov-na-Donu vakili, ajoyib matematika o’qituvchisi Mixail Gurov 2020 yilgi mavsum g’olibi bo’ldi. Ushbu munosib mukofot tizimda kechayotgan ijobiy jarayonlarning ko‘zgusidir. Arslan Xasavov, jurnalist, “O‘qituvchilar gazetasi” bosh muharriri «Rossiya o’qituvchisi» tanlovi — kichik hayot. Asosiysi, hamkasblar bilan uchrashish imkoniyati. Ular meni o’qitishning yangi usullarini rivojlantirishga va izlashga undaganlar. Mixail Gurov, matematika o’qituvchisi, fizika-matematika fanlari nomzodi, «Rossiyada yil o’qituvchisi 2020» tanlovi g’olibi Rostov viloyatining ta’lim muhiti nafaqat o’qituvchilar jamoasining uyg’unligi, balki Don kazaklarining an’anaviy madaniy turmush tarzi elementlari va boshqa xalqlarning milliy xususiyatlarining uyg’unligi bilan ham ajralib turadi.Rostov viloyatida faoliyat yurituvchi ijodiy uyushmalar Don viloyatining o’ziga xosligi va ta’mini, shuningdek, butun Rossiya madaniy qadriyatlarini hisobga oladi. Rostov viloyatida 150 dan ortiq millat vakillari yashaydi va bu juda xilma-xil: ko’plab dasturlar turli millatdagi bolalarning bir-birlarini yaxshiroq bilishlarini ta’minlashga qaratilgan. Don tinch deb ataladi, chunki bu erda turli xil odamlar o’nlab yillar davomida tinchlik va hamjihatlikda yashagan. Andrey Fateev, Rostov viloyati umumiy va kasbiy ta’lim vaziri Viloyat ta’lim tizimida har bir o‘quvchining o‘z salohiyatini ro‘yobga chiqarishi uchun sharoit yaratilgan. O’z-o’zini anglashning mumkin bo’lgan usullarini topish oson jarayon emas. Buni Rostov viloyatida tug‘ilgan, o‘qigan va kasbiy faoliyatini boshlagan teatr va kino aktyori Pavel Derevyanko yaxshi biladi. Men hamma narsani sinab ko’rdim: sport, raqs, ko’pkurash, otish, suvga sho’ng’ish, boks, og’ir atletika, kuyish mashg’ulotlariga bordim, stol tennisi, shaxmat o’ynadim, lekin hech qayerda qolmadim. Faqat GITISda o’qiyotganimda, 21 yoshimda, men o’z chaqiruvimni topganimni angladim. Pavel Derevyanko, teatr va kino aktyori Kasbiy seminarlar mintaqadagi yoshlarga faoliyat turini tanlashda yordam beradi. Rostov viloyatida kasbga yo’naltirish ishlari maktabgacha ta’lim bosqichida o’quv jarayoniga kiritilgan. Buni Yantarniy qishlog‘idagi 20-sonli bolalar bog‘chasi misolida ham kuzatish mumkin, bu yerda maktabgacha yoshdagi bolalarni erta kasbga yo‘naltirish ota-onalar, o‘qituvchilar va o‘quvchilarning o‘zaro hamkorligiga asoslangan. Ma’lumotlar mualliflik huquqi asosida olingan https://obr.so/
SIZ QONUNNI BILASIZMI? 2-dars
1️⃣O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi 53-modda
SIZ QONUNNI BILASIZMI? 1-dars
1️⃣O’zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksi 118-modda 2️⃣Ishga qabul qilishga yo‘l qo‘yiladigan yosh
Zerikarli dars muhitidan xalos bo’lish 3-dars
➡️Zamonaviy va kreativ metodlar darsingizni yanada qiziqarli qiladi. Bu kabi darslarda zerikish muammosi bo’lmaydi!
Zerikarli dars muhitidan xalos bo’lish 2-dars
➡️ Qiziqish — qancha ko’p qiziqsangiz sizda yangi narsalarni o’rganishga bo’lgan xohishingiz shunchalik ortib boradi. Darslarga yangicha yondoshuv esa ularning samarasini oshiradi. 💬Maktabgacha, boshlang’ich va maxsus ta’lim metodikalari kafedrasi mudiri B. Atayevadan «Soat millari» metodi. https://www.youtube.com/watch?v=fouDMrQEPI8&list=PL2a02KfOdepOw1A93XtC4GSA87WEHn7xJ&index=3
Zerikarli dars muhitidan xalos bo’lish 1-dars
➡️ Qiziqish — qancha ko’p qiziqsangiz sizda yangi narsalarni o’rganishga bo’lgan xohishingiz shunchalik ortib boradi. Darslarga yangicha yondashuv esa ularning samarasini oshiradi. ✅Zamonaviy va kreativ metodlar darsingizni yanada qiziqarli qiladi va barcha o’guvchilar darsda aktiv qatnashishadi. Bu kabi darslarda zerikish muammosi bo’lmaydi! ➡️ Ijtimoiy-iqtisodiy fanlar metodikasi kafedrasi mudiri I.Bibalayevdan“Puzzle” metodi. https://www.youtube.com/watch?v=MXSVyGgQY-c&list=PL2a02KfOdepOw1A93XtC4GSA87WEHn7xJ
PEDAGOG SHIFOXONASI
❓ BOLANI GADJETLARGA TOBELIKDAN XALOS ETISH UCHUN NIMA QILISH KERAK?